Voorjaar 2012 zal de SAP een congres organiseren rond het thema ‘Archeologie en de  maatschappelijke relevantie’. Ter voorbereiding daarop beleggen we drie kleinschalige expertmeetings. Met deskundigen uit de archeologie, wetenschap, museumwereld, bedrijfsleven, bestuur en beleid pakken we dit abstracte thema bij de kop. Het doel van de meetings is om praktische handreikingen te formuleren voor de deelnemers aan het voorjaarcongres.

Drie aspecten van maatschappelijke relevantie stellen wij centraal:

- autonome relevantie: archeologie als bron van wetenschappelijke kennis en, daarvan afgeleid, verhalen over het verleden;

- sociale/sociaal-politieke relevantie: kennis van archeologie verbreedt de horizon van de burger en leidt tot reflectie op zichzelf en de maatschappij;

- economische relevantie: archeologie kan direct of indirect ‘vermarkt’ worden, bijvoorbeeld als deel van het toeristisch-recreatief aanbod van plaats of streek.

Evert van Ginkel is gespreksleider van de expertmeetings. De eerste vindt plaats op 3 november in Utrecht, de tweede is 2 december in den Bosch, de derde zal 2 februari op een locatie in het noorden van het land plaatsvinden.

Aan de eerste expertmeeting in november zullen onder andere deelnemen: Wil Roebroeks ( Universiteit Leiden), Koen Hilberdink (KNAW),  Jeroen Flamman ( Vestigia),  Marineke van der Reijden (Mondriaanstichting),  Herbert Jan Hiep (Erfgoedstem) en Kas van der Linden (Tinker). 

Van de expertmeetings zullen kort na afloop verslagen op onze website verschijnen.

Twee nieuwe bestuursleden en vier oprichters van de SAP vormen het bestuur vanaf mei 2011. Op deze plek stellen zij zich kort voor:

Renée Magendans  “Archeologie is leuk, en dat moet je niet alleen voor jezelf houden. Als je zoals ik van je hobby je werkt hebt gemaakt, wil je, móet je, uitdragen waarom archeologie voor onze samenleving van belang is. Hoe je dat doet, voor wie, wanneer; ik wil daarin blijven leren en blijven delen met iedereen die is geïnteresseerd. Daarom heb ik in mijn werk gekozen voor ADC Heritage en in mijn vrije tijd voor de Stichting Archeologie en Publiek”.

Evert van Ginkel  “Als eerste iets zien dat eeuwen geleden is begraven: dat is de grootste verleiding van de archeologie. Dat genoegen is niet voor iedereen weggelegd. Maar de archeologen kunnen een handje helpen: ze kunnen proberen die `vondstsensatie’ zo goed mogelijk te benaderen. Door mensen uit te nodigen op hun werkterrein; door hun ontdekkingen vaak en mooi te presenteren; door enthousiasmerende verhalen te vertellen. Dat probeer ik al jaren te doen. Hopelijk beleven velen daar plezier aan. Ik in ieder geval wel”. 

Natasja de Bruijn : “Indy, Astrix en Obelix geven goed weer waarom ik archeologie doe en bij de SAP zit. Als bekende verbeeldingen van vak én verhaal zijn ze inspirerend, intimiderend en soms ook irritant! Archeoloog zijn betekent voor mij dan ook: vragen stellen en verhalen vertellen over hoe mensen met elkaar, hun omgeving, hun verleden, heden en toekomst omgingen en hoe ze materiële cultuur hierin gebruikten. Meta-vragen zijn ook belangrijk: wat doen wij als archeologen en als samenleving met die vondsten, vindplaatsen en verhalen? Voor wie en met wie doen we dit en waarom, en ook wat betekenen onze keuzes voor de toekomst?”.

Benoît Mater  “Voorwerpen uit het verleden zijn niet alleen mooi en spannend om te zien. Ze zijn dragers van vele verhalen. Het ontsluiten van die verhalen voor een groot publiek is een vertaalslag die we met zoveel mogelijk mensen onder de knie moeten krijgen. Jong en oud enthousiast maken voor geschiedenis en cultuur: van nieuwsgierigheid naar bewustzijn, van bewustzijn naar begrip. Begrip dat zich vervolgens kan ontwikkelen in ‘geven om’ en ‘zorgen voor’ het cultureel erfgoed. Dat is een uitdaging!”.

Marjolein van den Dries  “Als publieksarcheoloog in Rotterdam is het een uitdaging om ons vak in de stad zichtbaar te maken. Archeologisch onderzoek levert prachtige verhalen op, de kunst is om deze op een pakkende manier, voor elke doelgroep door te vertellen. Dat kan niet alleen. Daarom ben ik bij SAP gegaan, om kennis te delen, van elkaar te leren en een platform te maken waarop publieksarcheologen samen sterker te staan”.

Caroline Leeflang  “In 1992 ondertekende Nederland het Verdrag van Malta, en daarmee ook artikel 9 uit dit verdrag: het publiek moet kennis kunnen nemen van archeologie. Dit artikel daagt de archeologische sector uit om op een actieve manier de kennis die zij vergaart te delen met het geïnteresseerde publiek. Gelukkig laten veel goede voorbeelden zien dat dit al gebeurt, maar het kan altijd beter! Met de SAP wil ik de archeologische sector helpen haar aandeel in het grote verhaal over onze oorsprong en geschiedenis te delen met iedereen die daarin geïnteresseerd is”.

Achter de schermen zijn de bestuursleden van de SAP druk met het voorbereiden van het tweede congres. Wij lichten alvast een tipje van de sluier op.

Het thema van dit congres wordt: ‘ de maatschappelijke relevantie van erfgoed, met de focus op archeologie’, een breed thema dat goed in deze tijd past. Vanuit verschillende invalshoeken; economisch, sociaal-politiek en autonoom wordt nu gezocht naar sprekers. Suggesties zijn natuurlijk van harte welkom! Mail naar info@publieksarcheologie.nl voor suggesties of voor meer informatie.

Wanneer? Het congres zal plaatsvinden in Utrecht,  eind september of begin oktober. Hou vooral onze website in de gaten voor meer nieuws.

Vrijdag 29 juli 2011 is de internationale ’Day of Archaeology’. Een initiatief van archeologen uit Engeland die een dag willen bijhouden wat archeologen doen. Onder het motto: is dat alleen maar opgraven of is er meer?’

Archeologen wereldwijd worden opgeroepen om mee tedoen en deze dag online bij te houden wat ze doen.  Of je nu inderdaad in het veld staat en opgraaft, in een laboratorium zit,  achter de computer beleid maakt of publieksactiviteiten vormgeeft: alles wordt meegenomen in deze digitale tijdscapsule. Documenteren kan in foto’s, video’s of in de vorm van een blog worden opgeschreven. De bedoeling is dat dit allemaal op de website bij elkaar gebracht wordt.

Leuk initiatief! Ga voor meer informatie of om je aan te melden naar:  http://www.dayofarchaeology.com

Bastiaan Brozius, masterstudent Heritage Management aan de Universiteit Leiden, houdt zich de komende tijd bezig met het opzetten, aanvullen en uitbreiden van de Bibliografie van de Nederlandse publieksarcheologie. Binnenkort een bron van praktische kennis voor iedereen die zich in deze discipline verdiept. Wie zelf iets behartenswaardigs heeft gepubliceerd op dit gebied, of een tip heeft, meld het aan Bastiaan.